MİKROSKOP

MİKROSKOP
          Mikroskop Nedir?
     Çıplak gözle görülemeyecek kadar küçük cisimlerin birkaç mercek yardımıyla büyütülerek görüntüsünün incelenmesini sağlayan bir alettir.
     Çok küçük hücrelerin incelenmesinin yanı sıra sanayi,metalürji, genetik,jeoloji,arkeoloji ve adli bilimler alanında da büyük hizmetler vermektedir.
     Mikroskop,sıvılarda içerik incelemesinde,hücre süspansiyonlarında hücrelerin görüntülenmesinde,hücre kültürlerinin incelenmesinde,moleküler düzeyde hücre ve doku içeriğinin belirlenmesinde kullanılır.
         
Mikroskobun Kısımları
    
Mekanik Kısmı
          Mikroskop Ayağı
          Mikroskop Gövdesi
          Mikroskop Tablası
          Mikroskop Tübü
    
Optik Kısmı
          Objektifler
          Okülerler
          Revolver
    
Aydınlatma Kısmı
          Işık Kaynağı
          Ayna
          Filtre
          Kondansör
          Diyafram
 
         
Mekanik Kısmı
    
Mikroskobun mekanik kısmı ayak,gövde,tabla ve tüpten ibarettir.
          Mikroskop Ayağı; mikroskobun bütün ağırlığını taşıyan kısımdır.
          Mikroskop Gövdesi; mikroskobun diğer parçalarının tespit edildiği oynaklı madeni kısımdır.
          Mikroskop Tablası; daire veya kare şeklinde olabilen sabit ve bazen hareket edebilecek şekilde,ortasında aynadan yansıyan ışığın geçmesine yarayan bir deliği bulunan kısımdır.Tabla,preparatı komaya yarar.
          Mikroskop Tüpü; iç içe geçmiş iki madeni borudan ibarettir.Dış tüp düz bir dişliyle gövdeye bağlanmıştır.Bu kısım büyük ve küçük ayar vidalarıyla aşağı ve yukarı hareket edebilir.
         
Optik Kısmı
    
Mikroskobun ikinci ve en önemli kısmı optik kısmıdır.Optik kısmı okülerle objektifleri taşıyan ve dairesel dönebilen rovelver denilen kısımdan ibarettir.Oküler,farklı büyütmelere sahip,göze gelen tarafta bulunan yakınsak bir mercekten ibarettir.Objektifin meydana getirdiği gerçek görüntüyü büyüterek zahiri bir görüntü verir.Objektif ise cisme yakındır,cismin büyütülmüş ters görüntüsünü verir.Büyütme dereceleri her ikisinde farklı büyüklüklerde olabilir.Mesela bir ışık mikroskobunda objektif büyütmesi,100x,40x,10x olabildiği gibi, oküler büyütmesi de 5x,10x,20x olabilir.
     Rovelver,bir,iki,üç veya daha fazla objektif takılmasına yarayan ve mikroskop tüpünün alt ucunda bulunan kısımdır.Rovelvere takılan mercekler de yakınsak merceklerdir.
         
Aydınlatma Kısmı
     Işık kaynağı,
aydınlatmaya yarar.Genellikle elektrikle çalışan, mikroskobun dışında bulunan veya mikroskobun içine monte edilen ışık kaynakları kullanılmaktadır.
     Ayna, mikroskop üzerine monte edilmiş kısımdır.Işık kaynağından gelen ışınları kondansöre ve dolayısıyla obje üzerine yansıtırlar.
     Filtre, ışık kaynağından gelen ışınları süzen yeşil,mavi veya mat aparatlardır.Görüntü kalitesini arttırmaya yarar.
     Diyafram, ışık kaynağından gelen ışığın azlık-çokluk ayarını yapmak için kullanılır.
     Kondansör, ışığı bir noktada toplamak ve ortamı yeterince aydınlatmak için kullanılır.Genellikle iki mercekten oluşan kondansörler,bir düğme ile aşağı yukarı iner çıkar ve ışığın istenilen yere odaklanmasını sağlar.

     Mikroskop genel anlamda gövde kolu ve alt kaide olmak üzere iki kısımdan oluşur.
     Bütün diğer parçalar bu parça üzerine yerleştirilir.
     Mikroskopların hareketli bir nesne tablası vardır.Bu nesne tablası kaba ve ince ayar kontrol düğmeleri ile aşağı ve yukarı hareket ettirilebilir.
     Lam ve lamel iki nesne klipsinin altına gelecek şekilde nesne tablasının üzerine yerleştirilir.
     45 derece açılı tüpün üst kısmında değiştirilebilir bir oküler bulunmaktadır.Alt kısmında ise objektiflerin sabitlendiği bilye yataklı ve dört objektif yuvalı hareketli bir revolver vardır.
     Bir mikroskobun büyütmesi şu şekilde hesaplanır.
              
Mikroskop Büyütmesi = Oküler x Objektif
                   
Mikroskobun Çeşitleri
          Optik Mikroskop
     Optik mikroskop birbiriyle bağlantılı üç ana optik sistemden oluşur.Bunlar objektif,oküler ve aydınlatma sistemidir.
     İç yapı etüdünde genellikle ışık yansımasından yararlanıldığından metalografide kullanılan optik mikroskop ile numunedeki fazların özellikleri,dağılımları,sınırları,kayma bantları,
kalıntı ve çatlakları kolayca ayırt edilebilmektedir.
         
Bileşik Mikroskop
    
Temel olarak iki yakınsak mercek bulunur.İncelenecek cisme bakan merceğe objektif,göze yakın olana da göz merceği denir. İncelenecek cisim üzerine ya bir iç bükey ayna konulur ya da bir ışık kaynağı ile bir yakınsak mercek sisteminden oluşan aydınlatma sistemi ile odaklanmış ışık düşürülür.Objektif ile göz merceği uygun bir mekanizma aracılığı ile birbirine göre ileri-geri hareket ettirilirken,yerleştirildiği tabla da aşağı-yukarı hareket ettirilebilir.
Böylece objektif ile cisim arasındaki uzaklık çok duyarlı biçimde ayarlanabilir.
         
Özel Mikroskoplar
     Stereoskopik Mikroskoplar: iki gözle bakılarak üç boyutlu görüntü sağlanan genelde biyoloji laboratuarlarında kullanılır.
     Polarizasyon Mikroskobu: Genellikle boyanmış ve canlı hücreleri incelemeye uygun olan bu mikroskop hücre ve dokuların bazı kısımlarını polarize ışığa gösterdikleri özel tepkilerden hareketle geliştirilmiştir.
     İnterferens Mikroskobu: Bir ışık demeti örnekten geçerken diğeri ise ışıktan geçemeyen ışık demetidir,değişik bölgelerin farklı yoğunlukları sayesinde kırılma indisleri ile farklılıkları ortaya koyar ve renkli bir görüntü oluşumunu sağlar.
     Metalurji Mikroskobu: Maden parçaları ışığı geçirmediği için mikroskoba kuvvetli bir ışık kaynağı ilave edilmiştir. Kaynaktan gelen ışık incelenecek cisme çarptırılarak objektife yansıyan ışıklardan inceleme yapılır.
     Elektron Mikroskobu: Elektron mikroskopta görüntü elde etmede elektron kullanılarak görüntü birkaç milyon defa büyütülebilmektedir. Bu kadar büyütme özelliği, elektronun dalga boyunun ışık dalga boyundan birkaç bin defa daha küçük olmasındandır. Elektron mikroskop, ilmi araştırmalarda, atom ve virüs gibi çok küçük yapıların incelenmesinde kullanılır.
     Karanlık Alan Mikroskobu: Bazı ince yapılı mikroorganizmaları (spiroketler gibi) ışık mikroskobunda görmek mümkün   olmaz ve bu amaçla karanlık alan mikroskobundan yararlanılır. Bu mikroskopta mikroorganizmalar,karanlık zemin üzerinde parlak görüntü verirler.

     Özel kondansatörler yardımıyla sağlanan karanlık sahada, alttan gelen ışık, kondansatörün ortasındaki siyah, ışık geçirmeyen bir bölge nedeniyle yanlarından girerek preparat üzerine

gelir. Bu sistemde ışık tüp içine girmeyerek yanlara dağılım gösterir. Ancak, karanlık alanda bulunan mikroorganizmanın yansıttığı ışık, mikroskobik inceleme yapan kişinin gözüne ulaşır.
     Fluoresan Mikroskobu: Işık kaynağı olarak ultraviyole ışınları kullanılır. Bazı mikroorganizmalar fluoresans veren boyaları özel olarak alırlar bu mikroskop ile incelendiğinde fluoresans verirler.Fluoresans veren boyalar antikor gibi bir aracıya bağlanarak da klinik örneklerde mikroorganizma aranır. Ayrıca dokulardaki antijen ya da antikorları, serumdaki antikor varlıklarını flouressein gibi floresans veren boyalar kullanılarak gösterilmelerinde kullanılırlar.
     Saha Emisyon Mikroskobu: Metal veya yarı iletkenlerin yüzey görüntülerinden kristal yapılarını incelemek için, saha emisyon mikroskopları kullanılır. Çok yeni bir teknik olan bu mikroskopları elektron ve optik mikroskoplardan ayıran özellik, cisimden ışık veya foton geçirmek yerine cismin kendisinden elektron veya iyon koparma (emisyon) olayıdır. Emisyon elektrik sahası ile sağlanır. İncelenecek metalden kopan elektronlar televizyon tüpüne benzer bir ekran üzerine düşerek kristal yapıya göre izler bırakır. Kristal yapının ekrana düşen bu görüntüsü ayrıca fotoğraflanabilir. Elektron mikroskop kadar büyütme özelliği vardır. Görüntü çok net ve teferruatlıdır.
     Atomik Kuvvet Mikroskobu: Atomik kuvvet mikroskobu(AFM) kullanılarak atomik boyutta görüntüler elde edilerek yüzey çalışmaları yapılmaktadır.Radyasyon malzeme etkileşimleri açısından büyük öneme sahip olan polimerlerin ve ileri teknoloji ürünü süper iletkenlerin yapımı ve karakter çalışmaları da yapılmaktadır.
         
Mikroskobun Bakımı
    
Mikroskop daima iki elle taşınmalıdır.Bir el ile mikroskop kolu sıkıca tutulurken,diğer el ile mikroskop ayağından tutulmalıdır.
     Mikroskobun aydınlatma kısmındaki kabloların ezilmemesi için dikkatli davranılmalıdır.
     Bakılan preparat sıvı damlası ile hazırlanmış ise mikroskop gövdesi eğik duruma getirilmemelidir.
     Mercekler yumuşak ve tüysüz bir bezle dikkat edilerek silinmelidir.
     Mikroskop yerine kaldırılırken daima en küçük objektif kullanılır duruma getirilmelidir.
         
Mikroskobun Kullanılması
    
İncelenecek obje temiz bir lam üzerine konulur.
     Lamel 45 derecelik bir açı yapacak şekilde tutulur ve bırakılır. Tırnak ucu ile yavaşça lamele vurulur ve kalan hava kabarcıklarının yok olması sağlanır.
     Lam ile lamel arasına koyarak hazırlanan preparat mikroskop tablasına konularak sabitlenir.
     Objektif en küçük ayara getirilir.Kaba ayar vidası çevrilerek görüntü ayarlanır.
     Okülerden bakılır,daha sonra ince ayar vidasıyla netlik sağlanır.
     Büyütmeyi arttırmak için objektif değiştirilir.
         
Mikroskobun Kullanımından Sonra Yapılacaklar
    
Aydınlatma sistemi kapatılmalıdır.
     Toz mikroskobun en kötü düşmanıdır.Bu yüzden objektif ve okülerler mikroskoptan çıkarılmamalıdır.
     Tozlu bir yer varsa silinerek bırakılmalıdır.
     Tüm bu işlemlerden sonra mikroskop koruma örtüsü ile örtülerek yerine konulmalıdır.

 



Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !