ÇİÇEKLİ BİTKİLER

                 ÇİÇEKLİ BİTKİLER
     Gelişmiş yapılı bitkinin yaşamsal faaliyetlerini sürdürmesinin sağlayan kök,gövde ve yapraklara vejetatif organlar denir.
     Çiçekli bitkiler dört temel kısımdan oluşur.Toprak üzerinde olan bölüme gövde,yaprak ve çiçek;toprak altında olan bölüme ise kök adı verilir.
                   
KÖK
     Bitkinin toprak altındaki bölümüne kök adı verilir.Görevleri;
          * Topraktan su ve mineralleri almak,
          * Bitkiyi toprağa bağlamak,
          * Bazı bitkilerde besin depo etmek.
     Genellikle kök yapı bakımından üç önemli bölgeden oluşmaktadır.
     Bunlar; ana kök,yan kök ve emici tüylerdir.
          Ana Kök: Bitkinin toprağa iyice bağlanmasını sağlayan kısmıdır.
          Yan Kökler: Ana kökten yanlara doğru uzanan çok sayıdaki bu kökler bitkinin topraktan çıkmasını önler ve suyun olduğu yöne doğru ilerleyerek bitkinin suyu almasına yardımcı olur.
          Emici Tüyler: İnce ve selüloz çeperli hücrelerden meydana gelir.Su ve suda çözünmüş minerallerin alınması kökte bulunan emici tüyler sayesinde gerçekleşir.Kök ile alınan su,bitki hücrelerini şişirerek bitkinin dik durmasını da sağlar.Salgıladıkları asitli maddelerle bitkinin kökünün önüne gelen taş ve kaya gibi sert engelleri parçalayarak eritirler.
          
Bitkilerde Kök Çeşitleri
    
Bitkiler kökün yapısına göre üç temel bölümde incelenir.Bunlar;    saçak kök,kazık kök ve depo köktür.
         
Saçak Kök:
    
Ana kök yerine yan kökler gelişmiştir.Kökün hepsi gövdeden çıkar.Tüm kökler hemen hemen aynı büyüklüktedir.Genellikle tek yıllık bitkilerde görülen kök çeşididir.
     Arpa kökü,mısır kökü,soğan kökü bu tip köklerdir.Bu yan kökler püskül biçiminde toprağa yayılır.Çayırda yetişen otlar,buğday,arpa gibi bitkiler de saçak köke örnek olarak verilebilir.
         
Kazık Kök:
    
Ana kök,diğer kök uzantılarından daha uzun ve kalındır.Ana köke bağlı diğer kökler ince ve zayıftır.
     Domates,biber,fasulye,nohut,bakla,bamya,gelincik,ebe gümeci ve ağaçların kökleri kazık kök biçimindedir.
         
Depo (Yumru) Kök:
    
Kökler şişkindir ve depo görevi gören iki yıllık bitkilerden oluşurlar.Ana kök gelişmiştir.Yan kökler,ana kökten çıkmış ve oldukça ince görünümdedirler.Besin maddeleri ana kökte depo edilir ve gelecek yıl yeni bitki meydana gelirken bitki bundan yararlanır.
     Şeker pancarı,havuç,turp,şalgam kökleri depo kök olup,yedek besin depo ederler.

     Bazı bitkilerde özel görevler yapan farklılaşmış kök çeşitleri de bulunur.
          Tutunma Kökleri: Bitki gövdesinin duvara ve bir desteğe tutunarak güneşe doğru uzanmasını sağlar.Örnek olark duvar sarmaşığı ve vanilyanın hava kökleri verilebilir.
          Solunum Kökü: Su ve bataklık bitkilerinde gaz alışverişi ve gazın depolanmasında görevli olan köklerdir.Tropikal bölgelerin deniz kenarlarındaki bataklıklarda yaşayan bitkilerde görülen kök çeşididir. Örneğin;bataklık selvisi.
          Sömürme Kökü: Parazit olarak yaşayan bitkilerin,üzerinde yaşadığı konak bitkinin besininden faydalanmak için bitkinin iç dokularına doğru geliştirdikleri sömürme kökü veya emeçlerdir. Örnek olarak ökse otu,çinsaçı,canavar otu gibi bitkiler verilebilir.
          
                   
GÖVDE
    
Bitkinin toprak üstünde kalan kısmıdır.Gövde,kök ile üzerinde taşıdığı yaprak,meyve ve çiçekler arasında iletimi sağlar.Bazı gövdeler toprak altında veya su içerisinde bulunur.
                  
Gövdenin Görevleri
         
Bitkinin dik durmasını ve şekil kazanmasını sağlar.
          Üzerinde dal,tomurcuk,yaprak,çiçek ve meyve gibi kısımları taşır.
          İçindeki odun ve soymuk boruları ile kök ve yaprak arasında su,mineral ve besin iletimini yapar.
          Yeni yaprak ve çiçekleri oluşturur.
          Yedek besin depo eder.
          Bazı bitkilerde vejetatif üremeyi sağlar.
         
Bitkilerde Gövde Çeşitleri
    
Bitkilerde görev ve yapılarına göre değişik gövde çeşitleri vardır.
          Otsu Gövde: Bir veya iki yıllık otsu bitkilerin gövdeleridir.İnce, zayıf ve yeşil renklidir.Otlar,arpa,yulaf,buğgay gövdeleri otsu gövdeye örnek verilebilir.
          Odunsu Gövde: Ağaçlar gibi çok yıllık bitkilerin gövdeleridir. Sert ve sağlam yapılıdırlar.Gül,elma,çınar,çam ağaçları odunsu gövdeye örnek olarak verilebilir.
          Yumru Gövde: Yer altında gelişen ve besin depo eden kısa ve şişkin gövdelerdir.Bol miktarda nişasta depo ederler.Anı zamanda ana bitkinin çoğalmasını da sağlarlar.Patetes ve yer elmesı tipik örneklerindendir.
          Yassı (Soğan) Gövde: Toprak altında gelişen,üst kısmında besin maddesi yönünden zengin yapraklar,alt kısmında ek köklerin bulunduğu disk şeklindeki gövde tipidir.Zambak,soğan,sarımsak, pırasa,lale,sümbül bitkisi tipik örneklerdendir.
          Depo (Etli) Gövde: Çöl gibi kurak bölgelerde ve tuzlu bölgelerde yaşayan bitkilerin su depo eden gövdeleridir.Bu şekildeki gövdelerin parankima hücrelerinde bol miktarda su depolayan büyük kofulları vardır.Örnek olarak kaktüs ve kaya koruğu verilebilir.
          Sülük (Sarılıcı) Gövde: Sarılıcı bitkilerde,bitkilerin bir desteğe tutunup dik durmasını sağlayan gövdelerdir.Örnek olarak sarmaşık ve asma verilebilir.
          Sürünücü Gövde: Toprak üstünde,toprak yüzeyine paralel olarak uzanan ince yapılı gövdelerdir.Sürünücü gövde üzerinde bulunan bazı düğümlerden yeni bitkiler oluşur.Çilek,kavun,karpuz, kabak,salatalık bu tip gövdeye örnektir.
          Yer altı (Rizom) Gövde: Toprak altında yatay olarak büyüyen ve besin depo eden silindir şeklindeki gövde tipidir.Rizomlar bol miktarda besin depo ederler.Rizomlu bitkiler tohumları sayesinde çoğaldıkları gibi,rizomları sayesinde de çoğalabilirler.Örnek olarak süsen,ayrık otu,Manisa lalesi verilebilir.

                   
YAPRAK
    
Gövde üzerinde yer alan yapraklar,büyüme noktalarının yan taraflarındaki çıkıntıların gelişmesi ile meydana gelen organlardır.Gaz alışverişini sağlayabilmek,ışıktan daha çok yararlanabilmek ve terlemeyi sağlayabilmek için genellikle kütlelerine oranla yüzeyleri fazla olan organlardır.
     Yaprağın görevleri;
          Fotosentez yoluyla besin yapar.
          Alt kısımlarındaki gözeneklerden solunum yapar.
          Terleme yoluyla fazla suyu dışarı atar.
          Yaprak dökülmesi sayesinde zararlı maddelerin dışarı atılmasını sağlar.
          Bazı bitkilerde üremeyi sağlar.
         
Yaprağın Yapısı
    
Yaprak;yaprak sapı,yaprak ayası ve yaprak tabanı olmak üzere üç kısımdan oluşur.
     Yaprak Sapı: Yaprağın dala bağlanmasını sağlar.Yaprak ayasını ışığın yönüne göre hareket ettiren kısımdır.Uzunluğu bitki türüne göre değişir.
     Yaprak Ayası: Yaprağın yassılaşmış geniş yüzeyli yeşil kısmıdır. Yaprak ayası iki epidermis arasında bir parankima içermektedir.Her yaprakta yaprak ayası bulunur.Fotosentez,terleme gibi olayların gerçekleştiği yerdir.Bitkinin yaşadığı ortama göre şekli değişebilir.
     Yaprak Tabanı: Yaprak sapının gövdeyle birleştiği kısımdır. Genellikle yaprak tabanı yaprak sapından daha geniştir.

                       


                    ÇİÇEK
     Çiçek;bitkinin renkli,hoş kokulu ve üremenin gerçekleştiği bir organıdır.Yaprağın farklılaşması sonucu oluşur.Çiçeklerde üretilen tohum sayesinde,bitkilerin nesli devam eder.
     Çiçekte;çiçek tablası,çiçek sapı,çanak yaprak,taç yaprak,erkek organ,dişi organ bulunur.
                    
          Çiçek Tablası: Tüm organların üzerinde bulunduğu kısımdır. Çiçek sapının üst kısmı genişleyerek çiçek tablasını oluşturur.Çiçeğin kısımları çiçek tablasında bulunur.
          Çiçek Sapı: Çiçeği gövdeye bağlayan kısma denir.Çiçek ile dal arasındaki madde iletimi çiçek sapı ile olur.
          Çanak Yapraklar: En dışta bulunan,çiçeğin yeşil kısmıdır. Tomurcuğu dıştan örterek korur.Kloroplast bulundurdukları için fotosentez yaparlar.
          Taç Yapraklar: Çiçeğin renkli ve kokulu olan,çiçeğe güzel görünüm veren parlak kısmıdır.Renk ve koku böceklerin ilgisini çekerek,onları çiçeğe yöneltir ve tozlaşmayı sağlar.
          Erkek Organ: Çiçek tablasının üzerindeki sarı taneciklerin bulunduğu yapılardır.
          Dişi Organ: Çiçek tablasının tam ortasında bulunur.Tepecik, dişicik borusu ve yumurtalık olmak üzere üç kısımdan meydana gelir.



Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !